یاتاقان

یاتاقان عضوی در سیستم‌های مکانیکی است که به دو یا چند عضو متحرک اجازه می‌دهد که نسبت به یکدیگر حرکت خطی یا چرخشی داشته باشند. اولین یاتاقان‌ها در گذشته از جنس چوب ساخته می‌شدند. امروزه آثارشان در برخی از آسیاب‌های آبی قدیمی یافت می‌شود. یاتاقان‌ها را می‌توانیم طبق نوع حرکتشان، جهت بار‌های اعمالی و همچنین ظاهرشان طبقه بندی کنیم. در ادامه انواع یاتاقان‌ معرفی و ویژگی‌های هر یک بررسی می‌شود.

یاتاقان لغزشی

به طور کلی تمامی یاتاقان‌های غلتشی از دو رینگ داخلی و خارجی تشکیل می‌شوند. در میان این دو حلقه تعدادی اجزاء غلتنده در فاصله مشخصی از یکدیگر وجود دارند که سبب می‌شوند حلقه‌ها نسبت به یکدیگر حرکت دورانی داشته باشند. برای حفظ فاصله غلتنده‌ها از قفس‌های مهار کننده استفاده می‌شود. همچنین این قفس‌ها سبب می‌شوند اجزاء غلتنده با دیواره تماس مستقیم نداشته باشند. بلبرینگ‌ها نوعی از این یاتاقان‌ها هستند که در آن اجزا غلتنده به شکل ساچمه و کروی هستند.بلبرینگ‌ها می‌توانند هر دو نوع بار شعاعی و محوری را تحمل کنند. کاربرد این نوع از یاتاقان‌ها معمولا در جاهایی است که بار اعمالی نسبتا کم باشد. از بلبرینگ‌ ها در ماشین آلات برای ساپورت شفت به منظور کاهش اصطکاک چرخش استفاده می‌شود. طرز انتخاب و تعویض نوع بلبرینگ طبق محاسبات و جداول استاندارد انجام می‌شود. خود بلبرینگ‌ها طبق کاربردشان در انواع مختلفی تولید می‌شوند.

یاتاقان غلتشی

تفاوت این دسته از یاتاقان‌ها با بلبرینگ‌ها این است که جزء لغزنده در آن ساچمه نیست و به جای آن از استوانه استفاده می‌شود. از آن جایی که سطح تماس استوانه‌ها به صورت خطی است، در مواقعی که بار اعمالی بر روی شفت دوار زیاد است، استفاده رولربیرینگ‌ها را می‌توان انتخاب مناسب‌تری دانست. مزیت دیگر رولربیرینگ‌ها نسبت به بلبرینگ‌ها، مقاومت بیشترشان در برابر نیروهای شعاعی است. رولربیرینگ‌ها نیز همانند بلبرینگ‌ها دارای جداول استاندارد می‌باشند.

یاتاقان هوزینگ

این یاتاقان ‌ها معمولا متشکل از یک بیرینگ نصب شده بر روی یک پایه هستند. جهت نصب این یاتاقان‌ها معمولا از یک فلنج استفاده می‌شود. بیرینگ مورد استفاده در این یاتاقان‌ها می‌تواند از هر دو نوع غلتشی و لغزشی باشد. نصب یا تعویض یاتاقان‌های هوزینگ معمولا به سادگی انجام می‌شود.

یاتاقان های ساده

از این نوع بیرینگ‌ها جهت هدایت و کنترل شفت استفاده می‌شود. بیرینگ‌های ساده از نوع یاتاقان‌های لغزشی هستند. کاربرد این قطعات در جاهایی است که سرعت حرکت نسبتا پایین و اندازه بار زیاد می‌باشد. راستای حرکت می‌تواند به صورت محوری، شعاعی و ترکیبی باشد. بیرینگ‌های ساده در هنگام اعمال بارهای ناگهانی مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهند.

یاتاقان خطی

همانگونه که از اسم این بیرینگ مشخص است، قابلیت حرکت خطی را در طول شفت مهیا می‌کند. همچنین حرکت چرخشی در این قطعات امکان‌پذیر است. بیرینگ‌های خطی از تعدادی ساچمه یا استوانه واقع شده در یک غلاف تشکیل می‌شوند. این توع یاتاقان‌ها در دو شکل ساده و فلنج‌دار تولید می‌شوند.